Erol Köse’nin yakın çevresinden yapılan açıklamalara göre, uzun yıllardır prodüksiyon ve müzik dünyasında faaliyet gösteren yapımcı, son aylarda evinden pek çıkmıyor, sağlık ve psikolojik sorunlarla boğuşuyordu. Yaklaşık üç aydır zor bir dönemden geçtiği belirtilmesine rağmen ALS hastalığına ilişkin detaylar kamuoyunda yoğun merak uyandırdı. Ancak hastalığının teknik tanımları uzman açıklamalarına bırakılırken Köse’nin bu süreçte hayatta kalma mücadelesi verdiği anlaşılıyor. Ünlü yapımcının ölümü hem notunda yer alan ifadeler hem de yakın dönem hayatı açısından pek çok soruyu gündeme getirirken, kamuoyu da soruşturmaların sonuçlarını bekliyor.
ALS HASTALIĞI NEDİR?
ALS (Amyotrofik Lateral Skleroz); İstemli kas hareketlerini kontrol eden motor nöronların zamanla hasar görmesi ve ölmesi sonucu ortaya çıkan ilerleyici bir nörolojik hastalıktır. Hastalık ilerledikçe kaslar beyinden ve omurilikten komut alamadıkları için zayıflamaya ve erimeye (atrofi) başlarlar. Zamanla bu süreç yürüme, konuşma, yutkunma ve nefes alma gibi temel kas fonksiyonlarını etkiler.
ALS; Aynı zamanda motor nöron hastalığı olarak da adlandırılır ve sinir hücrelerinin tahribatına bağlı olarak kas fonksiyonunun kaybıyla karakterize edilir. Hastalık genellikle yavaş ilerler ancak başlangıcı ve ilerleme hızı bireyler arasında farklılık gösterebilir. Çoğu durumda ALS belirtileri başlangıçta el, kol, bacak veya ağız-yutak bölgesindeki kaslarda gösterir ve zamanla tüm kas gruplarına yayılabilir.
Bilimsel verilere göre ALS’nin kesin bir tedavisi yoktur ancak çeşitli tedaviler hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir, semptomları yönetebilir ve yaşam kalitesini iyileştirebilir.
ALS HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?
ALS belirtileri kişiden kişiye farklı oranlarda ve farklı bölgelerde ortaya çıkabilmektedir. Hastalık sinsice ilerlediği için erken belirtiler sıklıkla gözden kaçabiliyor. Uzman kaynaklara göre genel belirtiler şöyle:
1. Kas zayıflığı ve hareket kaybı
Nesneleri tutmada zorluk
Kalem düşmesi, kavrama zayıflığı
Merdiven çıkmada zorluk, yürümede dengesizlik
2. Kas kasılmaları (fasikülasyonlar) ve kramplar
Özellikle kollarda, bacaklarda ve dilde istemsiz kas spazmları
Gece boyunca artabilecek kas krampları
3. Dil bozuklukları
Lisp
ses tonunda değişiklik
Kelimeleri telaffuz etmede zorluk
4. Yutma güçlüğü
Sıvı içerken boğulma hissi
Yemek yeme süresinin uzatılması
5. Kas kaybı (atrofi)
Kolların, bacakların veya ellerin gözle görülür incelmesi
Azalan kas hacmi
6. Yürüme ve koşma zorluğu
sık düşmeler
Ayakların montajı
Günlük hareketlerde zorluk
7. Solunum problemleri (ileri aşama)
Nefes darlığı
Gece uyurken nefes almada zorluk
8. Duygusal değişiklikler
Mantıksız gülme veya ağlama atakları (psödobulbar etkisi)
ALS’nin başlangıcı genellikle el, ayak veya ağız-yutak bölgesinde meydana gelir ve zamanla diğer kaslara yayılır. Bu nedenle erken tanı ve takip süreci oldukça önemlidir.
