Altın shot adı altında sosyal medyada trend haline gelen zeytinyağı ve limon kombinasyonu, son dönemde “mucize shot” olarak hayatımıza girdi. Özellikle TikTok ve Instagram gibi platformlarda bu karışımın sabahları ayıltıcı, akşam yatmadan önce detoks etkisi yaptığını gösteren binlerce video dolaşıyor. Ancak uzmanlar uyarıyor: Her doğal ürün, her vücut için mucize değildir. Gastroenteroloji uzmanı Prof. Dr. Vedat Göral, bu karışımın faydalarından ziyade nasıl ve ne zaman tüketilmesi gerektiğini detaylı bir şekilde anlattı.
Efsane mi, Gerçek mi?
Güne zeytinyağı ve limon karışımıyla başlamanın vücuda etkileri en çok merak edilen konular arasında yer alıyor. Prof. Dr. Vedat Göral, bu karışımı sabahları tüketmenin sanılanın aksine “batıl inanç” olmadığını, doğru uygulandığında vücuda ciddi faydalar sağladığını belirtiyor.
Göral’a göre; Özellikle kahvaltıdan önce veya kahvaltı sırasında tüketilen bir kaşık zeytinyağı ve limon sindirim sistemini harekete geçirir. Bu ikili midenizi rahatlatarak güne daha enerjik başlamanıza yardımcı olur. Prof. Dr. Göral, sabah tüketimini doğrulayarak, “Bu alışkanlığın vücudu tok tutma özelliği var. Ayrıca dolaşım sistemi üzerinde de olumlu etkileri var. Sabah tüketilen kaliteli bir yağ, metabolizmanın uyanmasına katkı sağlıyor.” Ancak burada kritik bir parantez açılıyor: Zeytinyağının kalitesi.
Prof. Dr. Göral, market raflarındaki her zeytinyağının bu kürün uygulanmasına uygun olmadığına dikkat çekiyor. “Bu rutini bir şifa kaynağı olarak görüyorsanız kullandığınız yağın soğuk sıkım, organik, orijinal zeytinyağı olması gerekir. Düşük kaliteli, yüksek asitli veya işlenmiş yağlar beklenen faydayı sağlamaz, hatta mideyi bile yorabilir” diye uyarıyor. Ayrıca kişi bu karışımı içerken mide rahatsızlığı hissediyorsa vücudunu zorlamamalı ve ısrarcı olmamalıdır.
Yatmadan Önce İçilen Karışımlar Karaciğeri Temizler mi?
Sosyal medyada en yaygın iddialardan biri de yatmadan önce zeytinyağı ve limon içmenin uyku sırasında karaciğeri temizlediği ve koruduğu yönünde. Prof. Dr. Vedat Göral, bu açıklamanın hiçbir bilimsel dayanağı olmadığını belirtiyor.
“Bu uygulamanın karaciğeri koruduğuna dair kanıtlanmış bir tıbbi veri yok” diyen Göral, gece tüketiminin yarardan çok zarara yol açabileceğine dikkat çekiyor. Göral, bu inancın büyük olasılıkla bir “plasebo etkisi” ya da (viral) bir sosyal medya dürtüsü olduğunu belirtiyor ve şöyle diyor:
“Akşam yatmadan önce yağlı yiyecekler ve asitli limon suyu tüketmek, biyolojik saatimiz ve sindirim sistemimiz açısından tavsiye edilen bir durum değildir. Özellikle geceleri mide asiditesinin artması riski varken, yağ ve limon ilavesi de reflü ve gastrit hastaları için ciddi sorunlara neden olabilir. Bu karışımı gün içinde, salatada, kahvaltıda veya öğle yemeğinde tüketmek, gece yerine çok daha sağlıklıdır.”
Limon ve zeytinyağı kombinasyonu genellikle “karın eriten” ve “yağ yakıcı” formül olarak pazarlanmaktadır. Peki sadece bu karışımı içerek zayıflamak mümkün mü?
Prof. Dr. Vedat Göral, bu konuda beklentilerin düşürülmesi gerektiğini söylüyor. Bu karışımın metabolizmayı az da olsa etkileyebildiğini ancak doğrudan “yağ yakımı” olarak tanımlanamayacağını belirten Göral, “Bu karışım fazla yağ yakmıyor, etkisi oldukça sınırlı” diyor. Kilo vermenin tek bir besine veya karışıma indirgenemeyeceğini vurgulayan Göral, ana formülü şöyle özetliyor:
“Gerçekten sağlıklı bir şekilde yağ yakmak ve kilo vermek istiyorsanız yağlı yiyeceklerden uzak durmalı, düzenli yürüyüş yapmalı, karbonhidrat ve şekeri hayatınızdan çıkarmalısınız. Bu yöntemler sabah içtiğiniz karışımdan bir kaşık dolusu içmekten çok daha etkili ve kalıcıdır. Zeytinyağı ve limonu zayıflama ilacı olarak görmek sadece bir yanılsamadır.”
KİMLER UZAK DURMALI?
Zeytinyağı ve limon doğal ve sağlıklı besinler olmasına rağmen bir araya geldiklerinde asidik ve yağlı bir yapı oluştururlar. Bu herkes için uygun olmayabilir. Prof. Dr. Vedat Göral, bu tedavinin genel olarak sağlıklı kişilere uygulanmasında herhangi bir sakınca olmadığını belirtse de “fayda-zarar dengesine” uyulması gerektiğini hatırlatıyor.
Prof. Dr. Göral, şu gruplara uyarıda bulunuyor: “Mide ülseri, aktif gastrit veya reflü sorunu yaşayanlar bu karışımdan kesinlikle uzak durmalıdır. Limonun asidik yapısı ve yağın mide boşalmasına etkisi, mevcut mide rahatsızlıklarını daha da kötüleştirebilir. Ayrıca C vitamini hassasiyeti olan kişilerin bu tedaviyi uygulamaması gerekir.”
