Özbekistan’ın tarihi şehri Semerkant, Türk dünyasının dil ve kültür mirasını geleceğe taşımak amacıyla düzenlenen “Yüzüncü Yıl Ahit: Semerkant Türkoloji Kongresi”ne ev sahipliği yaptı. Toplantı 5-6 Haziran’da gerçekleşti; Yunus Emre Enstitüsü (YEE), Türk Dil Kurumu (TDK), Marmara Üniversitesi ve Semerkant Devlet Üniversitesi işbirliğiyle düzenlendi.
Asırlık karar hayata geçti
Kongrenin temelini 1926 yılında Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen Birinci Türkoloji Kongresi oluşturmaktadır. Daha sonra alınan bir sonraki toplantının Semerkant’ta yapılması kararı, dönemin siyasi koşulları ve bölgedeki konjonktürel engeller nedeniyle bir asır boyunca uygulanamamıştır. Türk toplumunda “100 Yıllık Ahit” olarak adlandırılan bu karar, bir asır sonra geniş katılımlı bir bilim şöleniyle hayata geçirildi.
Masada Türk dünyasının ortak geleceği ve dijital dönüşüm var
Türkiye, Özbekistan, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Kuzey Makedonya’dan çok sayıda bilim insanı ve akademisyenin katıldığı kongrede, Türk dünyasını ilgilendiren kritik konular ele alındı. 15 farklı oturumda yapılan sunumlarda; Akademik açıdan bakıldığında ortak alfabe, Türkçenin dünya dilleri arasındaki yeri, kültürel işbirliği modelleri ve dijital çağda Türk araştırmalarındaki yeni eğilimler üzerine yapılan çalışmalar değerlendirildi.
“Türk çalışmalarını dijital çağın fırsatlarına uyarlamalıyız”
Kongrenin açılışında konuşan Yunus Emre Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Abdurrahman Aliy, Semerkant’ta yapılan bu toplantının sembolik değerinin ötesinde stratejik bir öneme sahip olduğunun altını çizdi.
Prof. Dr. Aliy konuşmasında şu ifadelere yer verdi:
Semerkant’taki bu toplantı, yalnızca geçmişe verilen bir sözün yerine getirilmesi değil, aynı zamanda Türk dünyasının bilimsel entegrasyonu açısından da dev bir adımdır. Türkoloji çalışmalarını dijital çağın sunduğu fırsatlarla yeniden şekillendirmeli, ortak kültürel belleğimizi teknolojiyle harmanlayarak gelecek nesillere aktarmalıyız.
Belgeler akademiye taşınacak
İki gün sürecek kurultayda sunulan belgelerin kapsamlı bir kitapta toplanarak Türkoloji literatürüne kazandırılacağı bildirildi. Uzmanlar, kongrenin yüz yıl önce ortaya konan ortak vizyonun günümüz koşullarında yeniden yorumlanması ve Türk dünyasında bilimsel işbirliklerinin kurumsallaştırılması açısından tarihi bir dönüm noktasını temsil ettiğini söylüyor.
