Yaz aylarında artan sıcaklıklar gıda kaynaklı enfeksiyonlara ve zehirlenme vakalarına yol açabilir. Özellikle uygun koşullarda saklanmayan gıdalar, açık havada satılan ürünler ve hijyen standartlarına uyulmadan hazırlanan gıdalar önemli sağlık riskleri oluşturabiliyor.
Bulaşıcı hastalıklar ve klinik mikrobiyoloji uzmanı Dr. Rıza Çam, yaz aylarında gıda güvenliğinin sağlanmasının hem bireysel hem de toplumsal sağlık açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
Uzman Dr. Rıza Çam, sıcak havalarda bakterilerin çoğalma hızının önemli ölçüde arttığına dikkat çekerek, şöyle konuştu: “Yeterli sıcaklık ve nem bulunan ortamda çok kısa sürede birçok zararlı mikroorganizma çoğalabiliyor. Özellikle et, tavuk, balık, süt ve süt ürünleri gibi çabuk bozulan gıdalar, uygun şekilde saklanmadığı takdirde ciddi enfeksiyonlara neden olabiliyor. Yaz aylarında gıda güvenliği düzenlemelerine uyulmaması, ishal, kusma, ateş, karın ağrısı gibi belirtilerle ortaya çıkan gıda kaynaklı hastalıkların görülme sıklığını artırıyor.”
DİKKAT! UZMAN UYARIYOR: “HAYATİ ÖNEMLİ”
Uzmanlar, gıda güvenliğine yönelik ilk adımın doğru saklama koşulları olduğunu söyledi. Dr. Çam, satın alırken soğuk zincirin korunmasına dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Uzman, özellikle alışveriş yaparken dondurulmuş ürünler ve soğukta saklanması gereken ürünlerin en son satın alınması gerektiğini söylüyor. Dr Çam, “Soğuk zincirin kırılması bakterilerin çoğalmasını hızlandırır. Satın alınan ürünlerin en kısa sürede buzdolabına konulması gerekiyor. Özellikle yaz aylarında araçta uzun süre saklanan yiyecekler ciddi risk oluşturabilir.”
BU ÜRÜNLERİ TERCİH EDİN!
Uzmanlar, sokakta veya açık havada satılan gıdaların uygunsuz koşullarda tüketilmesinin enfeksiyon riskini artırdığını söyledi. Dr Çam, özellikle piknik, açık hava etkinlikleri ve seyahat sırasında tüketilen besinlere dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Uzman Dr. Çam, “Gıdaların sinek, böcek, toz ve çevreyi kirleten maddelerle teması mikroorganizmaların bulaşma riskini artırıyor. Açık havada satılan süt ürünleri, et ürünleri ve kremalı gıdalar sıcak havalarda çok daha hızlı bozulabiliyor. Tüketicilerin ambalajlı, güvenilir kaynaklardan elde edilen, son kullanma tarihi kontrol edilen ürünleri tercih etmesi önemli.”
EL HİJYENİ ÖNEMLİ!
Uzmanlar, gıda kaynaklı enfeksiyonların önemli bir kısmının yetersiz el hijyeni nedeniyle meydana geldiğini söyledi. Dr Çam, şunları söyledi: “Yemek hazırlamadan önce ve sonra eller sabun ve su ile yıkanmalı. Çiğ et, tavuk, balık gibi ürünlerle temas eden eller yıkanmadan diğer gıdalara dokunulmamalı. Ayrıca kesme tahtaları, bıçaklar ve pişirme ekipmanlarının temizliğine dikkat edilmelidir. Çiğ ve pişmiş gıdalar arasındaki temas çapraz bulaşmaya neden olabilir ve enfeksiyon riskini artırabilir.”
HİJYEN KURALLARI İHMAL EDİLMEMELİDİR!
Uzmanlar yaz aylarında taze meyve ve sebze tüketiminin arttırılmasının sağlık açısından faydalı olduğunu söyledi. Dr. Çam, bu ürünlerin tüketilmeden önce uygun şekilde temizlenmesinin önemine dikkat çekti. Uzman Dr. Çam, “Meyve ve sebzeler üretimden sofraya kadar farklı aşamalarda mikroorganizmalara maruz kalabiliyor” dedi. Bu nedenle akan su altında iyice yıkanmaları gerekir. Özellikle çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler için hijyen kuralları daha da önemlidir.
Uzmanlar, gıda kaynaklı enfeksiyonların herkesi etkileyebileceğini ancak bazı gruplarda daha şiddetli olabileceğini söylüyor. Dr. Rıza Çam, “65 yaş üstü kişiler, küçük çocuklar, kronik hastalıkları olan kişiler, kanser tedavisi gören hastalar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler enfeksiyonlara daha duyarlıdır. Bu bireylerin özellikle çiğ veya az pişmiş gıdalardan uzak durması gerekir.”
ŞÜPHELİ DURUMLARDA UZMANINA BAŞVURUN!
Uzman, gıda zehirlenmelerinde erken müdahalenin önemine dikkat çekti. Rıza Çam, besin tükettikten sonra gelişen bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, yüksek ateş ya da halsizlik gibi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini söyledi. Uzman Dr. Çam, “Özellikle şiddetli kusma ve ishal nedeniyle sıvı kaybı gelişen kişilerde durum kısa sürede ciddileşebiliyor. Çocuklarda ve yaşlılarda sıvı kaybı daha hızlı geliştiği için acilen bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.”
Uzman Dr. Çam, basit gibi görünen hijyen önlemlerinin ciddi enfeksiyonları önleyebileceğini belirterek, şöyle konuştu: “Gıda güvenliği sadece üreticilerin değil, tüketicilerin de sorumluluğundadır. Yaz aylarında görülen birçok gıda kaynaklı enfeksiyon, gıdaların güvenli tüketimi, doğru saklama koşulları, el hijyeni ve bilinçli satın alma alışkanlıklarıyla önlenebilir. Sağlıklı bir yaz geçirmek için sofralarımızda güvenliği ihmal etmemeliyiz.”
